Arkadaşlar diyelim ki barajımız var ve türbinin sürekli dönmesi gerekiyor. Alternatörümüz durmaksızın dönüyor ama gece az tüketim oluyor gündüz çok tüketim oluyor. Bu fark gerçekleşirken elektrik üretim tesisinde ne gibi bir değişikliğe gidilir?
Ayrıca eğer üretilen elektrik enerjisinin tamamı tüketilmezse sonuç ne olur?
(Ya kardeşim kullanacağın zaman sorsana denilmez.)
(Üretilen enerji toprağa boşuna harcanamaz.)
Zaman rölesi bir diğer ifade ile zaman saati adı verilen sistem süresi belli olan bir aralıkta araya girmesi veya çıkması amaçlanan elektrik sisteminin kontrol edilmesinde kullanılmak için tasarlanmıştır.
Öncelikle bu anlatımlar %100 doğrudur demiyorum bunlar benim fikirlerim.
Bizim elektriğimiz akım yollu değil gerilim yollu taşınıyor. Yani sen santralde gerilim üretip şebekeye gerilim basıyorsun. Bu olay da mantık çok basit. Senin santralinde çift yönlü bir sayaç var. Hem tüketim hem de üretim değeri kayıt ediyor. Şebekeden çekim olmayınca üretimi sayaç üzerinden gerilim olarak basıyorsun.
Şebekemiz enterkonekte sistem. Yani daima 50 Hz. Rüzgar gülleri hariç(onlarda asenkron motor generatör olarak çalıştırılıyor) barajlarda senkron motor generatör olarak çalıştırılır. Ayrıca bir de senkron ünitesi vardır daima frekansı 50 Hzde tutmaya yarar. Kısaca demem o ki üretilen gerilim (V) ile frekans (f) belli bir değerde sabitlenir. V/f oranı denir ve bu oran belli bir değerde sabitlenir. Eğer gündüz büyük bir yük mesala bir fabrika devreye girdi.
Hemen gerilim değerini düşürmeye başlar. V/f oranı sabit kalmak zorunda dedik. Senkron generatörde hız=60*f/p idi. Frekans ve kutup değeri değişmeyeceğinden generatörün hızının düşmesi gereklidir. (V düşe ise f de düşmelidir. Ama f sabit olduğundan hızı düşürmek gerekir.) Tersi durumda da ters işlem olacak.
Gelelim üretilen enerjinin tamamının tüketilmemesine.... Sıkıntı yok enterkonekte sistem bunu kendi içinde sıfırlıyor. Zaten sen şebekeye gerilim verdiğinden dolayı çok olsa trafo vb. elemanlar bobin görevi görürler ama zararı olmaz.
Dicoveryde izlediğim belgeselde durum sürekli izleniyor futbol konser vb. yoğun büyük kitle çekecek tv programlarının reklam arasında herks çay kahve makineleri saldıracağı göz önüne alınıyor bi kaç dakka öncesinden üretim artırılıyor (diğer kapaklar açılıp motorlar devreye sokularak veya aşadaki vidyodaki gibi kanatçıklar ayarlanarak).
Hiç tüketim olmaması çok uçuk bi fantazi ille kaçak kullanan vardır, ya savaş çıkacak, ya meteor düşecek saniyesind insanlık yok olacak vs...
Birden fazla soru var, tam aradığımı bulamadım fakat değişik kelimelere ara kesin bulursun.
arkadaşim entel kolekte şebekeler diye birşey var ankarada 7/24 çalişan birim var nerede santral devreye girecek nerede çıkacak bunlar söylüyor mesela beni bulundugum yerde elbistan afşin linyit işletmelerinde bazen elektrik toprağa veriliyor çünkü kazanın devreye gire bilmesi için tekrar 20 depo fiul yakmasi gerekiyor
Tüketimin sıfır olma durumunda da anlık olarak üretim devam eder. Yurt dışından da elektrik aldığımız için duruma göre bunu durdurup kendi üretimimizi kullandırıyorlardır. Enterkonnekte sistem komşu ülkeler ile de bağlantılı. Saat farklılıklarından dolayı talep zamanlarımız değiştiğinden bazen biz onlara bazende onlar bize verirler. Voltajı ve/veya frekansı yükselterek onlara güç aktardığımız aklımda. Kendi üretimimiz yetmediğinde zaten voltajımız düştüğünden onlardan bize geçiş oluyordur. Kesin bilenler düzeltsinler. Elektriğin toprağa verilmesi gibi bir uygulamanın efsane olduğu düşüncesindeyim.
Jeneratörlerin devir sayısı ile frekans birbiri ile doğrudan ilgilidir. hatta basitçe frekans ile jeneratörün hızı aynı şeydir. 2 kutuplu bir jeneratörün devir hızı dakikada 3000 dir. yani bu jeneratör 1 saniyede 50 tur atar (3000 devir/60 saniye=50 devir) ve bildiğimiz 1 saniyede oluşan 50 sinüs dalgası bu şekilde oluşur. bu jeneratörün devir hızı yarı yarıya düştüğünde frekans da yarı yarıya düşer. tabii böyle bir durum işletmelerde oluşmasına kesinlikle müsaade edilmez.
elektrik tüketiminin az olduğu zamanlarda hidroelektrik santralleri devreye girmez. tüketimin artması ile enterkonnekte şebekede frekans düşmeye başlar. elektrik üretiminin yetersiz kaldığı da buradan anlaşılır. Gerilim ile tüketimin artıp azaldığı anlaşılamaz.örneğin normal bir durumda Şebeke frekansı 49.8- 50.01 arasında iken şebekede yük arttıkça bu değer 49.7 lere düşmeye başlar ki (tam rakamı şu anda bilmiyorum) bu da tehlike sinyalleri gelmeye başlamıştır demektir. yapılacak iki şey vardır. acilen bir hidroelektrik santrali devreye almak, başka bir ülkeden enerji almak ya da nisbeten az önemli görülen bir bölgenin elektriğini kesmek.
yukarıdaki soruya gelirsek. jeneratörü sürekli çalıştırıyoruz. bu durumda üretilen elektrik ne olur? jeneratörün 3000 devirle dönmesi elektrik üretmesi için yeterli değildir. jeneratörü döndüren sistemin jeneratörün devir hızını arttırmaya zorlaması gerekir. Bu arabada gaz pedalına basmak ile aynı işi görür, ama ilginç olan ise jeneratörün hızını artmasını kendisinden çok daha güçlü şebeke engeller ve bu zorlanma şebekeye enerji üretilmesini sağlar.
elektriğin toprağa verildiğine dair bir uygulamaya da hiç denk gelmedim. Böyle bir uygulama yok bana göre de.
Jeneratörlerde yük azaldığında beslemesine göre tüketimini de azaltır. Örneğin benzinli ise daha az benzin su gücü ise daha az su basıncı kullanılır. Otomobillerde de ilave yük bindiğinde yakıt tüketimin artması gibi düşünün.