Klima tüketiminde fan hızı mı daha etkili, derece ayarı mı?

[AG Mehmet]

Google da biraz arayınca şu sonuç çıkıyor:
On/Off Klimada, kompresör ya tam yükte çalışır ya da tamamen kapanır.
Ancak her yeniden çalışmaya başladığında yüksek akım çeker bu verimliliği düşürür.
Sıcaklık dalgalanmaları (+/– 1,5 °C).

Inverter Klimada kompresör devir kontrollüdür; yani ihtiyaca göre %20–100 kapasite arasında sürekli çalışır.
Sıcaklık dalgalanması daha az (+/– 0,5 °C).
Toplamda: %20–40 daha az tüketim sağlar (özellikle düşük yüklerde).

Yaltımdan sonra tüketim karşılaştırması
İyi yalıtılmış bir ortamda bu fark daha belirgin oluyor:

Yalıtımsız bir ortamda fark daha az hissedilir.
Çünkü (iki yerde de) klima sürekli yüksek kapasitede çalışmak zorunda kalır.

Yani yalıtım arttıkça inverterin avantajı daha fazla ortaya çıkıyor, çünkü cihaz düşük yükte uzun süre stabil çalışabiliyor.

On/Off klimanın tek avantajı ilk satın alma maliyetidir (daha ucuzdur).

https://klimahane.com/blog/inverter-ve-on-off-klima-arasindaki-farklar?

https://www.eceenerji.com.tr/blog/klima-ne-kadar-elektrik-harcar?

https://www.tcl.com/global/en/blog/what-is-the-difference-between-inverter-and-non-inverter-ac?

 

[rsimsek]

Ustam, on/off'da sorun kalkışlarda ise, sürekli çalıştığı ortamlarda kalkış kayıpları azalmış oluyor anlamı çıkıyor!?
Gerçek bir veri var mı onu merak etmiştim. Doğal olarak inverter klimalar yapısı gereği farklı devirlerde çalışması bir avantaj. Fakat aynı birim ısıyı yer değiştirmek (dışarı atmak ya da içeri almak) için, kalkışları saymazsak daha az mı enerji sarf ediyor?
Mesela yoğuşmalı kombiler hermetik kombilere göre daha verimlidir. Çünkü bacadan atılacak gaz-su buharının ısısının bir kısmı geri kazanılır (feedback).

Zaten inverter olmayan artık üretilmiyorsa çok da anlamı kalmayan bir merak olur.

 

[AG Mehmet]

Ustam, on/off'da sorun kalkışlarda ise, sürekli çalıştığı ortamlarda kalkış kayıpları azalmış oluyor anlamı çıkıyor!?

Estağfurullah, evet, kalkış kayıplarından sözediyor. Hele yalıtımsız yerlerde ısı kayıpları fazla olduğu için bu "kayıp" daha da artıyor.

Linklere bakabilme fırsatınız varsa bu türde birçok cümle geçti, tekrar bakarım
Güzel bir soruydu, tam ilgi alanım değil ama dayanamadım.

Kolay gesin

 

[rsimsek]

Baktım da biraz üstün körü olmuş bilgiler.
Şu bilgiler eksik; on/off (dur/kalk) klima için kalkıştan kasıt daha çok kompresör kalkışımıdır? Malum, motorların ilk kalkış anında normal tüketimlerinin 8-10 katı kadar (demeraj) enerji tüketimleri olur. Fakat yanıltmasın, bir örnek verecek olursak, 100 watt gücündeki bir motor kalkışta 1000 watt çeker ama bu 1 saniye sürer. Yani aynı motorun 10 saniye fazla çalışmasına denk gelir. Eğer fanlar da duruyorsa onların da bir miktar demeraj akımı olacaktır. Yazılarda belirtildiği gibi bu hiç bir zaman, ne sıklıkla dur-kalk yapsa da, yüzde 30 artış olamaz!
Bu konuda inverter teknolojisinin daha konforlu olacağı apaçık ortada. Daha ekonomik olacağı söylenemez, çünkü ilk satın almada daha pahalıdırlar. Yapılacak tasarrufu başta ödüyorsunuz.

Şimdi benim yaklaşık 20 senelik LG-Beko LG-BKE 7650 D 14800 BTU soğutma kapasiteli klimada iç ünite fanının sürekli çalıştığını görüyorum. Sanki arada sadece fan çalışıyor gibi. Yani duran sadece kompresör mü tam bilemiyorum. Arada içerisinin sıcaklığı yükselince gaz genleşme sesi geliyor. Soğutma devreye giriyor. Takip etmek lazım.

 

[AG Mehmet]

Önce sizin çok sevdiğiniz klimadan başlayaiım:

14800 BTU ortalama 4,3 kW soğutma kapasitesi olan bir klima demek.
(Buradaki güç Isı Pompası gücü, enerjisi )
Bu tip cihazlar genelde 1,3-1,6 kW tüketir .

Güç dağılımı (ortalama değerler):
Kompresör motoru: 1.100 – 1.400 W
Toplam tüketimin %80–85’i

Fan motorları
İç ünite fanı: 50–70 W
Dış ünite fanı: 100–150 W
Toplam: 150–200 W
Toplam tüketimin %10–15’i

Yani kompresör, fanlardan 7–8 kat daha güçlüdür .
Dolayısıyla, inverter teknolojisi sayesinde kompresörün yükünü düşürmek (örneğin tam kapasite yerine %50 kapasitede çalıştırmak) cihazın elektrik tüketimini ciddi oranda azaltıyor.

Kompresör çalışmaya başladığında LRA (Locked Rotor Amper) denilen yüksek akım çeker.
Bu, nominal akımın 5–7 katı olabilir. (LRA daha öne forumda geçmiş)

Bu ani akım, 0,5 saniye sürer, doğrudan enerji tüketimini büyük ölçüde etkilemez ama şebekeye yük bindirir.
Daha önemlisi: On/Off sistemde, kompresör sık sık devreye girip çıkar.
Bu kayıpları sık tekrarlandığında toplam verim düşer.

Kompresör Start durumunda (LRA) diyelim nominal akımın 6 katı olsun (en az)
6x1.3kW = 7,8kW Bu gücü1/2 Saniye çeksin
7,8 x 0.0001389 (saat) = 0,001kW = 1Wh Yani çok fazla değil. Yani kaç kere dur-kalk yaptığı önemli.

Aslınsa önemli olan:

“Affinity Laws”, yani Fan (veya Pompa) Bağıntı Yasaları,
Bir "dönen" makinenin (fan, pompa,vs.) hızının değişmesiyle;
Debi (Q),
Basınç (H),
Güç tüketimi (P) arasındaki orantısal ilişkileri gösterir..

Debi Q – Hız N Orantısı
Q1 / Q2 = N1 / N2 Yani hız hangi oranda düşerse Debi aynı oranda düşüyor (veya tersi)

Basınç H – Hız N Orantısı
H1 / H2 = ( N1 / N2 ) 2 karesi. Yani Hız iki katına çıkarsa basınç 4 katına çıkıyor

Güç P – Hız N Orantısı
P1 / P2 = ( N1 / N2 ) 3 küpü. Yani Hız iki katına çıkarsa gereken güç harcaması 8 katına çıkıyor

İşte hız kontrolünün önemi (mesela kompresörde, gerekli basınç için) burada daha belirgin ortaya çıkıyor.