Online UPS Akü Balans Devresi Hatalı mı?

edemirci1

Üye
Katılım
10 Şub 2026
Mesajlar
7
Puanları
1
Yaş
45
Herkese Mehaba, Tunçmatik Newtech online 1 Kva UPS (eski nesil) sahibiyim. En kaliteli Yuasa akü bile koysam 1-2 yılda akülerin ölmesinden bıktım. Sorun akülerin balanslı şarj olmamasından kaynaklı olduğunu anladım. Bununla ilgili öneriniz nedir?

Konuyu Gemini yapay zekaya uygun maliyetli devre ile nasıl yapabileceğimi sorduğumda bana aşağıdaki devre tasarımını önerdi. ChatGPT yapay zeka asistanına da aynı soruyu sorduğumda bana 13.8 V Zener diyot N5349B ile yapabileceğimi yazdı. N5349B diyor 13.8v olmadığını yazdığımda bu sefer "Çok iyi yakaladın" yazıp 12V zener (1N5349B) ve 1.8V zener (1N5229B) yazdı. 1.8V olarak yazdığı 1N5229B zener devresinin 4v olduğunu yazdığımda "Yine haklısın" yazdı. Neyse uzatmıyım, en sonunda "Zeneri Bırakıyoruz" deyip bu seferde TL431 Shunt Regülatör ile devre oluşturdu. Bende devreyi Geimin yapay zeka asistanına sorduğumda UPS'de akülerin seri bağlı olacağı için kısa devre olacağını ve kabloların hızla eriyip bu işin ciddi olduğunu yazdı. Geminin yapay zeka asistanının ilk olşturduğu devreyi ChatGPT yapay zeka asistanına sordum. Bir Gemini bir ChatGPT arasında gidip gelerek Gemini yapay zekanın ilk oluştuduğu devreyi "optimize" etmesini sağladım. Tabii ki, gerçek bir uzman görüşü almadan bu işe kalkışmam doğru olmayacağı için sizlere danışmak istedim.


Parça Adı,Adet,Açıklama
Miktar,Parça,Görev
3 adet,XH-M131 12V Röleli Modül,Kontrolcü (Beyin)
3 adet,10 Ohm 10 Watt Taş Direnç,Isı Tahliye (Fren)
3 adet,10k Ohm Çok Turlu Trimpot/Pot,Hassas Voltaj Ayarı
3 adet,4.7k Ohm Direnç,Voltaj Bölücü Sınırı
3 adet,1 Amper Cam Sigorta + Yuvası,Modül Koruması
3 adet,5 Amper Cam Sigorta + Yuvası,Direnç Hattı Koruması
1 paket,6.3mm Kablo Pabucu (Dişi),Akü ve Röle Bağlantıları


------1. Optimize Edilmiş Parça Listesi-----

3 adet, XH-M131 Röleli Modül,Kontrolcü. Voltajı takip edip direnci devreye sokar.
3 adet, 22 Ohm 10W veya 20W Taş Direnç,"(Kritik Değişim) 10 Ohm yerine 22 Ohm seçildi. Akım 0.6A seviyesine çekilerek 7Ah akünün ""stres"" yapması ve aşırı ısınma önlendi."
3 adet, 2A Hızlı Cam Sigorta (F2A),Direnç hattı koruması. 0.6A nominal akım için en güvenli koruma.
3 adet, 500mA Cam Sigorta,Modül besleme koruması. Elektronik arızada aküyü korur.
3 adet, "KSD9700 Termik Şalter (70°C, NC)",(Yeni Ek) Dirençlerin üzerine yapıştırılır. Direnç aşırı ısınırsa sistemi komple keser (Yangın önleme).
3 adet, 1N4007 Diyot,Röle kontaklarında ark oluşumunu önlemek için (Direnç uçlarına ters paralel).
6 adet, Kablolu Sigorta Yuvası
0.75mm² Kablo & Pabuç,Isıya dayanıklı silikon kablo tercih edilmelidir.

-----Optimize Edilmiş Bağlantı Şeması (Tek Akü İçin)----
Bu şema, her bir akü için bağımsız olarak tekrarlanacaktır.
1. Adım: Kontrol Katı (LDR Yerine Voltaj Bölücü)
Modülün ışık yerine voltajı "hissetmesi" için potansiyometreyi şu şekilde bağlamalıyız:
Akü (+) hattından gelen kablo 4.7k direnç üzerinden Potansiyometre 1. bacağa girer.
Potansiyometre 2. (orta) bacak, LDR’yi söktüğün deliklerden entegreye (LM393) giden yola
girer.
Potansiyometre 3. bacak, doğrudan Akü (-) hattına (Modül GND noktasına) bağlanır

2. Adım: Güç ve Yük Hattı (Tüm Bileşenler Dahil)
Sıra, Hat, Bağlantı Yolu, Amaç
A Modül Besleme Akü (+) → 1A Sigorta → Modül VCC Modülü korur.
B Negatif Ortak Akü (-) → Modül GND VE Pot 3. bacak, Ortak dönüş hattı.
C Yük Girişi Akü (+) → 2A Hızlı Sigorta → Röle COM ucu Ana akım yolu.
D Direnç Çıkışı Röle NO (Normalde Açık) ucu → 22 Ω 10W Direnç Voltaj yükselince devreye girer.
E Dönüş 22 Ω 10W Direnç → Akü (-) Devreyi tamamlar.
F Ark Koruma 1N4007 Diyot (Direnç uçlarına paralel) Röleyi korur.

Kritik Montaj Notları ve Uyarılar
Histerezis (Tetikleme Aralığı): XH-M131 modüllerinde genellikle küçük bir histerezis vardır. Potansiyometre ile ayar yaparken akünün 13.8V'da röleyi çekmesini, 13.5V'a düştüğünde ise bırakmasını hedefle.
Yalıtım (Çok Önemli): 3 adet akü seri bağlı olduğu için bu devrelerden 3 adet yapacaksın. Devrelerin negatiflerini (GND) asla birbirine birleştirme! Her devre sadece kendi bağlı olduğu 12V'luk akünün kutuplarını görmeli. Eğer negatifleri birleştirirsen aküleri kısa devre yaparsın.
Direnç Isısı: 22 Ohm direnç 10 Ohm'a göre daha az ısınsa da, yine de dokunulmayacak kadar ısınacaktır. Direnci plastik modül kutusunun içine değil, dışına, hava alacak şekilde monte et.
Ters Diyot (Ark Söndürücü): Röle kontaklarının ömrünü uzatmak için, 22 $\Omega$ direncin uçlarına ters yönde bir 1N4007 diyot bağlayabilirsin. (Diyodun çizgili tarafı röle NO ucuna bakmalı).
Diyot Montaj Notu: 1N4007 diyodu, 22 Ohm taş direncin iki ucuna paralel bağla. Diyodun çizgili tarafı (Katot) Röle NO ucuna, çizgisiz tarafı (Anot) ise Akü (-) hattına bakmalıdır.

_________________________________________

İşte 3 aküden bir tanesi için hazırlayacağın modülün adım adım bağlantı ve devre şeması:

1- Modül Hazırlığı (LDR'den Voltaj Takipçisine Dönüşüm)
XH-M131 modülünün üzerindeki LDR'yi sökünce, o iki boş deliği kullanarak şu bağlantıyı yapmalısın:

10k Potansiyometre: Bir kenar bacağını akünün (-) kutbuna, diğer kenar bacağını 4.7k direnç üzerinden akünün (+) kutbuna bağla.

Sinyal Hattı: Potansiyometrenin orta bacağını, LDR'yi söktüğün deliklerden entegreye (beyne) giden yola lehimle. (Eğer emin olamazsan, LDR deliklerinden birine orta bacağı, diğerine potansiyometrenin boştaki kenar bacağını bağlaman da çoğu modülde çalışır).

2- Tam Bağlantı Şeması (Tek Akü İçin)Her akü için bu yapıyı kuracaksın. Kabloları şu sırayla bağla:
A. Besleme (Modüle Güç Verme):
1. Besleme Hattı: Akü (+) -> 1A Sigorta -> Modül VCC.
2. Şasi Hattı: Akü (-) -> Modül GND ve Potansiyometre 1. bacak.
3. Sinyal Hattı: Akü (+) -> 4.7k Direnç -> Potansiyometre 3. bacak. Potansiyometre orta bacak -> Modül LDR girişi.
4. Yük (Direnç) Hattı: Akü (+) -> 5A Sigorta -> Röle COM ucu.
5. Çıkış Hattı: Röle NO ucu -> 10 Ohm 10W Taş Direnç -> Akü (-).

3- UPS ve 3 Akü Seri Bağlantı Görünümü
Senin UPS'in 36V olduğu için akülerin zaten birbirine seri bağlı. Modüller bu seri yapıya "paralel" binecek:
1. Modül: Sadece 1. akünün (+) ve (-) kutuplarına bağlı.
2. Modül: Sadece 2. akünün (+) ve (-) kutuplarına bağlı.
3. Modül: Sadece 3. akünün (+) ve (-) kutuplarına bağlı.

Kritik Uyarı: Modüllerin eksi uçlarını birbirine bağlama! Her modül sadece kendi aküsünün kutup başlarına dokunmalı. Aksi takdirde aküleri kısa devre edersin.

4- Modülün Bağlantısı (2. Akü İçin)
Modül (+) ucu: 2. akünün kendi (+) kutbuna takılır. (Bu kutup aynı zamanda 1. akünün eksisinden gelen kablonun olduğu yerdir).

Modül (-) ucu: 2. akünün kendi (-) kutbuna takılır. (İşte burası senin 3. akünün artısı ile birleştirdiğin yer).

5- Modülün Bağlantısı (3. Akü İçin)
Modül (+) ucu: 3. akünün kendi (+) kutcuna takılır. (Yani az önce 2. akünün eksisini bağladığın aynı fiziksel noktaya).

Modül (-) ucu: 3. akünün kendi (-) kutbuna takılır. (Bu kutup UPS'ten gelen siyah ana kablonun bağlandığı yerdir).

6- Montaj Kolaylığı İçin İpucu
Aynı kutup başına (örneğin 2. akünün eksisi ile 3. akünün artısının birleştiği nokta) birden fazla kablo girecek. Karışıklığı önlemek için:

Ana Köprü: Önce iki aküyü birleştiren kalın köprü kablosunu tak ve somunu hafifçe sık.

2. Modülün Eksisi: Bu somunun altına 2. modülden gelen siyah kabloyu (sigortasız hat) yerleştir.
3. Modülün Artısı: Aynı somunun altına 3. modülden gelen kırmızı kabloyu (sigortalı hat) yerleştir.

Sıkıştırma: Hepsini birden iyice sıkıştır.

Özetle: Birleşme noktası (köprü), üstteki akü için Eksi (-), alttaki akü için Artı (+) görevi görür. Her iki modül de o noktadan kendine düşen payı alır.

Önemli Kontrol
Kablolamayı bitirdiğinde;

2. Modülün kırmızı ve siyah uçları arasında sadece 12V (2. akü) olmalı.
3. Modülün kırmızı ve siyah uçları arasında sadece 12V (3. akü) olmalı.
Eğer yanlışlıkla bir modülün ucunu 2. aküye, diğer ucunu 3. aküye takarsan modüle 24V gider ve modül anında yanar. Her modülün "kendi" aküsünün iki ucu arasına bağlandığından emin ol.

Önemli: Köprü noktalarında (örneğin 2. akü eksi ile 3. akü artı arası) iki modülün kablosu aynı kutup başına "öpüşecek". Bu normaldir, korkma. Yeter ki bir modülün iki ucu birden fazla aküyü kapsamasın.
 
Tuncmatik Newtech Pro 1 kVA UPS (1000 VA) (TSK1178) modeli eski nesil bir ups. Forumda da mevcut. Akü çıkışı 40V (yanılmıyorsam). 12V-7Ah 3 adet seri bağlı akü kullanıyor. Benim amacım her bir akünün akünün 13.6V veya 13.8v volt ile şarjlı olmasını sağlamak. UPS 40V voltajı gönderdikten sonra bunu akülere düzgün dağıtmak için bir devre.
 
güzel insan, bu durumda yani 40 volt için 3 seri 3 paralel bağlantı yapılmıştır, şarj voltajı 12x3=36 volt varsayılan şarj voltajı 13,8x3=41,4 volt olarak görmek lazım, düşükse şarj voltajı yetersiz geldiği için aküleriniz ömürlerini erken bitiriyor demektir. şarj voltajını düzenlemek gerekir.
 
Şarj sonu voltajı ölçmek lazım. Eskilikten mütevvelit kapasitörlerde kuruma ve değer kaybı olabilir. Ölçerek incelenmeli.
 
Herkese Mehaba, Tunçmatik Newtech online 1 Kva UPS (eski nesil) sahibiyim. En kaliteli Yuasa akü bile koysam 1-2 yılda akülerin ölmesinden bıktım. Sorun akülerin balanslı şarj olmamasından kaynaklı olduğunu anladım. Bununla ilgili öneriniz nedir?

Konuyu Gemini yapay zekaya uygun maliyetli devre ile nasıl yapabileceğimi sorduğumda bana aşağıdaki devre tasarımını önerdi. ChatGPT yapay zeka asistanına da aynı soruyu sorduğumda bana 13.8 V Zener diyot N5349B ile yapabileceğimi yazdı. N5349B diyor 13.8v olmadığını yazdığımda bu sefer "Çok iyi yakaladın" yazıp 12V zener (1N5349B) ve 1.8V zener (1N5229B) yazdı. 1.8V olarak yazdığı 1N5229B zener devresinin 4v olduğunu yazdığımda "Yine haklısın" yazdı. Neyse uzatmıyım, en sonunda "Zeneri Bırakıyoruz" deyip bu seferde TL431 Shunt Regülatör ile devre oluşturdu. Bende devreyi Geimin yapay zeka asistanına sorduğumda UPS'de akülerin seri bağlı olacağı için kısa devre olacağını ve kabloların hızla eriyip bu işin ciddi olduğunu yazdı. Geminin yapay zeka asistanının ilk olşturduğu devreyi ChatGPT yapay zeka asistanına sordum. Bir Gemini bir ChatGPT arasında gidip gelerek Gemini yapay zekanın ilk oluştuduğu devreyi "optimize" etmesini sağladım. Tabii ki, gerçek bir uzman görüşü almadan bu işe kalkışmam doğru olmayacağı için sizlere danışmak istedim.
Akülerin öldüğünü nasıl anladın?
Kapasiteleri çok düşük.
Çabuk boşalmasından anlaşılmaz.
Yük kaç wattlık?
 
Akülerin öldüğünü nasıl anladın?
Kapasiteleri çok düşük.
Çabuk boşalmasından anlaşılmaz.
Yük kaç wattlık?
Merhaba, Uzun zamandır kullandığım bir UPS olduğu için gücü verme süresinden akülerin ömrünü tamamladıklarını anlıyorum. Yeni Yuasa akü taktığımda 20 dakika bilgisayarı açık tutabilen UPS 1-2 yıl sonra 1 dakika açık tutabiliyor. Multimetre ile ölçtüğümde de akülerin voltaj değeri farklarından akülerin çabuk öldüğünü anlıyorum. Aküler seri bağlı olduğu için 3-6 ayda bir akülerin yerini değiştirmemi önermişlerdi. Uzun yıllardır UPS'i kullanmama ve defalarca aküleri yenilememe rağmen öneriyi hiçbir zaman yapmadım. Her zaman piyasanın en iyi aküsü olarak bilinen Yuasa aküleri yeni tarihli almaya çalıştım. Bu sefer ucuz yollu yeni tarihli akü alıp Yuasa aküye vereceğim paraya 3 adet akü olduğu için akü başına şarjı sınırlayan 3 devre tasarlamaya karar verdim. Yapay zeka asistanlarının ilk önerisi ve tavsiye ettikleri güneş panellerinde kullanılan akü dengeleyiciydi. 2'li dengeliyi fiyatı bile bana uçuk geldiği için DIY devreye yöneldim.
 
Aküler seri bağlı olduğu için 3-6 ayda bir akülerin yerini değiştirmemi önermişlerdi. Uzun yıllardır UPS'i kullanmama ve defalarca aküleri yenilememe rağmen öneriyi hiçbir zaman yapmadım.
işte burada hata yapmışsınız. bir zamanar ben de aynı hatayı yaptım ve akülerim zamanından önce diskalifiye oldular. denenmiş bir yöntemdir ve sağlıklıdır. eş zamanlı yaşlandırma iyidir.
 
işte burada hata yapmışsınız. bir zamanar ben de aynı hatayı yaptım ve akülerim zamanından önce diskalifiye oldular. denenmiş bir yöntemdir ve sağlıklıdır. eş zamanlı yaşlandırma iyidir.
Sürekli sök, tak, takip et. Sözde kolay pratikte uygulaması zahmetli olduğu için devre yapmak istiyorum. Bu yüzden forumda konu açtım.
 
Sürekli sök, tak, takip et. Sözde kolay pratikte uygulaması zahmetli olduğu için devre yapmak istiyorum. Bu yüzden forumda konu açtım.
hangi devre yapılırsa yapılsın, işlevsel olarak yetersiz kalacaktır. çünkü çıkış hücresi (akü/pil) yeri sabit kaldığı sürece yorgunluğu/ aşınmışlığı değişmeyecektir. yaşlanması engellenemiyecektir.
 

Forum istatistikleri

Konular
133,380
Mesajlar
971,000
Kullanıcılar
459,228
Son üye
saidkaradogu

Yeni konular

Çevrimiçi üyeler

Geri
Üst