- Katılım
- 5 Tem 2007
- Mesajlar
- 5,634
- Puanları
- 856
Kompanzasyon tesisiniz ile ilgili açıklayıcı bilgilere ihtyaç var.
Hayır.
Bobinli alıcıların (motor, balats..) şebekeden çektiği reaktif endüktif güçtür.
Kapasitif özellikli alıcıların (UPS, kondansatör...) şebekeye verdiği güç ise reaktif kapasitif güçtür.
Biz kompanzasyon yapmasak da motorlar çalışır. Yapsakta. Yapmamızın amacı şu: Şebekeden çekilen reaktif endüktif gücü azaltmak. Bunu şöyle izah edersem daha iyi anlaşılır:
Birisi aldığı gıdadan zehirlenmiş diyelim. İyileşmesi için panzehir gerekli. Biz panzehiri öyle oranda vermeliyiz ki aldığı zehiri yok etsin veya azaltsın. Panzehiri de fazla verirsek hastanın durumu daha da kötüleşecek. Yani ne kadar zehir, o kadar panzehir.
Bu örnekte;
Hasta = motor
Zehir = şebekeden çekilen reaktif endüktif güç,
Panzehir = Şebekeye verilen reaktif kapasitif güç
Biz = Reaktif güç kontrol rölesi.
Bu bilgiler ışığında:
Motor çalışırken şebekeden hem aktif güç hem de reaktif endüktif güç (zehir) çeker. Şebekeden çekilen reaktif endüktif gücü (zehiri) yok etmek için devreye gerektiği kadar kondansatör (panzehir) bağlanmalı. Eğer kondansatör (panzehir) fazla bağlanırsa bu seferde sayaç kapasitif yazar (panzehir zehirler). Bu işlemleri de en iyi Reaktif güç kontrol rölesi yapar.
Aşağıda çizdiğim şekillere baktığımızda
P : Şebekeden Çekilen Aktif Güç,
Qe : Şebekeden Çekilen Reaktif Endüktif Güç,
Qc : Şebekeye verilen Reaktif Kapasitif Güç, olmak kaydıyla
Motorun çektiği reaktif endüktif gücü, kondansatörün şebekeye verdiği reaktif kapasitif güç ile yok ederiz (Veya azaltırız) Röle devreye her kademe aldığında şebekeden çekilen reaktif endüktif güç biraz azalır (Kondansatör gücüne göre.)
Aşırı kompanzasyon durumunun oluşması için ise, devreye alınan kondansatörlerin gereğinden fazla olması gerekir.
Mesela: Şebekeden çekilen reaktif endüktif güç 15kVAr ise devreye 15kVAr lık reaktif kapasitif güç girmeli ki toplamları sıfır olsun (Daha önce de belirtmiştim, bu ikisinin yönü birbirine zıttır.)
Eğer şebekeden çekilen reaktif endüktif güç 15kVAr iken devreye giren kondansatörlerin toplam kapasitesi 14kVAr ise, sayaç her saatte 1kVAr endüktif hanesine (5.8.0) kayıt yapacaktır. (Eksik kompanzasyon durumu. Atmış sigorta olabilir...)
Eğer şebekeden çekilen reaktif endüktif güç 15kVAr iken devreye giren kondansatörlerin toplam kapasitesi 16kVAr ise, sayaç her saatte 1kVAr kapasitif hanesine (8.8.0) kayıt yapacaktır. (Aşırı kompanzasyon durumu. Yapışık kontaktör olabilir...)
----------------------
Cos-fi ayarına da değineyim: Biz cos-fi'yi 0,98-0,99-1,00 yaptığımızda, röleye "devreye ne kadar büyüklükte kondansatör alacağını" izah etmiş oluruz. 0,98 yaptığımızda devreye az kondansatör alacaktır.
cos fi dediğimizde fi açısının komşu dik kenarının, hipotenüse oranını hesaplarız.
cos-fi=P/S
Tedaş trifelerine göre %20 den fazla endüktif/aktif oranında güç tüketirsek ceza gelir.
cos-fi'yi0,98 yaptığımızda fi açısının değeri:11,48o olmakta.
Bizim endüktif/aktif oranı ise güç üçgeninden Q/P'dir. Bu da tan-fi'dir (karşı dik kenar / komşu dik kenar)
tan-fi=Q/P
11,48o açısının tanjantı da 0,2030 etmekte yani %20,3 bu durumda ceza kaçınılmazdır.
cos-fi'yi 0,99 yaparsak, fi açısı 8,109o değerini alır. 8,109o açısının tanjantı da 0,1425'tir. Yani %14,25
Roboelektronik'de değinmiş. cos-fi'yi 1,00 bile ayarlasak biz, röle gecikme süresi, uygun kondansatör kapasitesi olmayışı gibi etkenlerden dolayı cos-fi'yi tam olarak 1,00 yapamamaktayız. Zaten tam olarak 1,00 yapılmış bir kompanzasyonda endüktif/aktif oranı %sıfır olurdu.
Şunu da belirtmekte fayda var: Reaktif güç dediğimiz, reaktif endüktif ve reaktif kapasitif olmak üzere iki çeşittir. Bunların vektörel yönleri birbirinin tam tersi yöndedir. Eşit büyüklükteki Reaktif endüktif ve reaktif kapasitif güçlerin toplamı sıfırdır.
Daha önceden edremit arkadaşımızın foruma eklediği bir anlatımla bu daha iyi anlaşılır:
https://www.kontrolkalemi.com/forum/konu/kısaca-kompanzasyon.673/
![]()
merhabalar benim bugün aldığım değerlere göre
aktif : 145,751
endüktif : 71,258
Kapasitif : 10,120
şu andan itibaren cezaya girmemek için nasıl bi yol izlemeliyim çok sıkışık durumdayım ve bir türlü önüne geçemiyorum yukarıdaki değerler 13.08.2011 de alınmıştır ayrıca elimde 06.08.2011 tarihine göre;
aktif : 137.172
endüktir : 66,694
kapasitif : 7,611 değerleri vardır farkların hesaplanması için faydalı olabileceğini düşündüm aktif olarak şu anda 71,258/145,751 = %48,9 ile cezadayım acil yardıma ihtiyacım var yardımcı olursanız çok sevinirim iyi günler iyi çalışmalar dilerim.