Fan Hızı Düşürmek

[lolman]

güzel insan, çatgpt benim sorularıma yeterli cevabı veremiyor. bir arkadaşın sorusu için sorduğumda, aldığım cevapları konu sahibine kaynak göstererek söyledim. o da aynı şeyi söyledi yeterli değil.
şimdi gelelim matematik konusuna. her zaman 2+2=4 etmez. esnediği bir çok yer vardır mesela enflasyon rakamları gibi. böyle teknik konularda, tartışmak, hele ki konuya vakıf, etiketi mühendis olan arkadaşlarla tartışmak abes olur.
bu arada siz interneti sınırsız kullandığınız sanıyorsanız yanılıyorsunuz. cigabayt anlamında değil filtre anlamında. birde çetgpt sandığınız kadar akıllı değil.
ha illa istiyorsanız siz salak zekanın dediği direnci kullanarak yapabilirsiniz. buna kimse engel olmaz. bu sizin özgür iradenizdir.
diğer taraftan forumda yorum yapan ustalarımız, sizin en kolay, en ucuz, en sağlıklı çalışan bir zımbırtıyı diyeyim, yapmanız için tarif ederler. kimi ustalarımız yüksek profilde bilgi verir, kimi ustalarımız düşük profilde. (ben tavsiye alırken düşük profildeyim) . bizlere en kolayını en basitini öğretmeye çalışırlar.
siz çetgpt amcaya devam edebilirdiniz. yolunuz açık olsun.

Siz verdiğim cevabı tam anlamadınız sanırım lütfen daha dikkatli okumanızı isterim. 220 ohm değerini ilk sayfada arkadaş verdi. Ben de chatgpt'ye sorduğum zaman 54.5mA yanıtını verdi. Doğru yada yanlış diye birşey söylemedim ama bunun üzerine arkadaş daha sonra chatgpt yanlış hesaplamış dedi sonra tekrar 54.5mA cevabını verdi orasını tam anlayamadım. Anlamdığım olayı anlamak için sordum. Üstelik dediğinize katılmıyorum matematik hesabını olmadan düz mantıkla bu işler olmaz. Her işte matematik vardır. Kaldı ki kendimizi eğiterek daha faydalı olabiliriz. Bir yemek yapıyoruz ve içine ne koyduğumuz biliyoruz öyle değil mi .Tamam bu böyle deyip anlamadan bir işlemi yapmayı kesinlikle savunmuyum. Sizin neye karşı çıktığınızı anlayamadım.

 

[Salih445]

Eğer bilgisayarın içindeki 12v fan ses yapıyor diye hızını düşürmek istiyorsanız, 2 kablolu pc fanıysa devri ve sesi çok yüksektir, bilgisayarda hali hazırda 5v var ona takmak en güzeli oluyor, ben eskiden bu şekilde kullanıyordum, fan rahat, sessiz ve yeterli dönüşü yapıyor.

Fanı nerede kullanacağınızı ve yavaşlatmayı ne için istediğinizi söylememişsiniz.

 

[paskomya]

Siz verdiğim cevabı tam anlamadınız sanırım lütfen daha dikkatli okumanızı isterim. 220 ohm değerini ilk sayfada arkadaş verdi. Ben de chatgpt'ye sorduğum zaman 54.5mA yanıtını verdi. Doğru yada yanlış diye birşey söylemedim ama bunun üzerine arkadaş daha sonra chatgpt yanlış hesaplamış dedi sonra tekrar 54.5mA cevabını verdi orasını tam anlayamadım. Anlamdığım olayı anlamak için sordum. Üstelik dediğinize katılmıyorum matematik hesabını olmadan düz mantıkla bu işler olmaz. Her işte matematik vardır. Kaldı ki kendimizi eğiterek daha faydalı olabiliriz. Bir yemek yapıyoruz ve içine ne koyduğumuz biliyoruz öyle değil mi .Tamam bu böyle deyip anlamadan bir işlemi yapmayı kesinlikle savunmuyum. Sizin neye karşı çıktığınızı anlayamadım.

bir matematik denkleminde doğru veya yanlış hiç fark etmez içindeki 2-3 tane değerin aynı olması, o işlemi ne taraftan yaptığınızla ilgilidir. sanırım cevap15/post 15 arkadaşımız güzelce açıklamış. bizde mesleğin ilginç tarafları vardır. oturur hesaplarsın 57 ohm çıkar ama piyasada 57 ohm değil 56 ohm direnç var ve yapacak bir şey yok 56 ohm direnci çakar geçersin. tabii ki burada devrenin özelliği çok önemlidir. bak burada 2+2=4 etmedi ama olmam da demedi.

 

[lolman]

Aradığım cevabı şu dökümana göre biraz araştırarak bulabildim. Direnç değeri transsitördeki hFE akım kazancı hesaplamasına göre yapılıyormuş. Ben sadece ana akım üzerinden hesaplayarak düşünmüştüm. Yardım eden arkadaşlara teşekkür ederim.


BD140 bir PNP transistördür ve fanın akımını kontrol edebilmesi için kolektör-emiter yolundan fanın çektiği akım (0.15A) geçecek. Transistörün bu akımı sağlayabilmesi için base (taban) terminaline yeterli bir akım verilmesi gerekir. Bu akım, transistörün hFE (akım kazancı) parametresine bağlıdır.

• BD140’ın hFE değeri genellikle 40 ile 250 arasında değişir (datasheet’e göre). En kötü senaryoyu (düşük hFE, örneğin 40) baz alalım.
• Fan 0.15A çekiyor. Base akımı (Ib), kolektör akımı (Ic) ile hFE arasındaki ilişkiye göre hesaplanır:
  Ib = Ic / hFE
  Ib = 0.15A / 40 = 0.00375A = 3.75mA

Yani BD140’ı tam iletime geçirmek için base’e yaklaşık 3.75mA akım lazım. Güvenli bir tasarım için bu değeri biraz yukarı yuvarlayıp 5-10mA gibi bir hedef alabiliriz.

• 1k ohm:
  Eğer direnç 1k ohm olursa:
  I = (12V - 11.3V) / 1000 ohm = 0.7mA
  Bu, 0.15A’lik kolektör akımı için yeterli olmayabilir (hFE = 40 ise 3.75mA lazım). Ama hFE daha yüksekse (örneğin 100-150), bu akım yeterli olabilir:
  Ic = Ib × hFE = 0.7mA × 100 = 70mA (fanın 150mA’ine yetmez, ama hFE=200 ise yeter).
• 2.2k ohm:
  I = 0.7V / 2200 ohm = 0.32mA
  hFE=200 ise:
  Ic = 0.32mA × 200 = 64mA (yine sınırda).

Gerçekte, fanın tam hızda çalışması için hFE’nin yüksek olduğu bir BD140 kullanıyorsanız veya tam hız gerekmiyorsa, bu değerler iş görür. Ancak pratikte:

• 1k-4.7k arası dirençler, hem transistörü korur hem de yaygın kullanılan standart değerlerdir.
• 1k ohm, 5-10mA aralığını yakalamak ve transistörü aşırı akımdan korumak için güvenli bir seçimdir.
• 2.2k ohm ise daha az base akımı sağlar, ama fanın hızını sınırlı bir aralıkta kontrol etmek için yeterlidir.

 

[AG Mehmet]

DC Motorlar kalkış anında 3 ile 5 kat daha fazla akım çekerler.
Çok yavaş hızda çevirmeye kaklarsanız motor dönemez ve ısınmaya başlar..

Size 2 entegre tavsiye ederim.

Bu entegreler genellikle kaset teyp çalarlarda kullanılır.
Hız kontrolü ve hız stabilizasyonu çok iyidir:

TDA 7275 Karköy Elektronikte 7TL civarında satılıyor.

AN 6652 Biraz daha iyi özelliklere sahiptir AliExpress ten alınabilir





Kolay gelsin